آشنایی با شهرستان ری
شهر ری یکی از کهنترین شهرهای ایران و جهان و از شهرهای استان تهران است. تاریخ پیدایش ری به زمان اقوام آریایی میرسد و ری از تمام شهرهای ماد بزرگتر بود.[۲] ری در لغت به معنای شهر سلطنتی است. ساکن و اهل ری را رازی مینامند.[۳] ری در دورهای پایتخت ایران بودهاست. این شهر در طول تاریخ به نام مختلفی خوانده میشده، راگا، رغه، ارشکیه، رام اردشیر، ام البلاد، ری شهر، شیخ البلاد و محمدیه از نامهایی بودند که ری در هر دوره به مناسبتی با یکی از این نامها خوانده میشده.[۴] بنابرآنچه که در اوستا آمده ری سیزدهمین شهری است که درجهان ساخته شدهاست.[۵] تاریخ سکونت در این شهر به ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد برمیگردد.[۶]
شهرستان ری محدوده ای است با مساحت ۲۲۹۳ كيلومترمربع در ضلع جنوب كلان شهر تهران كه حدود اربعه آن از شمال به تهران از جنوب به استان قم از شرق به شهرستانهای پاكدشت و ورامين از غرب به شهرستانهای اسلامشهر ، رباط كريم و استان مركزی است.
اين شهرستان از نظر تقسيمات كشوری دارای ۳ بخش « فشافويه – كهريزك – مركزی » و ۶ دهستان و ۱۳۰ روستای دارای سكنه است جمعيت شهرستان بر اساس آخرين آمار بالغ بر ۸۵۹۶۸۴ نفر است كه ٪ ۷/۷۵ جمعيت شهری و ٪ ۳/۲۴ مابقی روستايی می باشد ، نرخ رشد جمعيت شهرستان بين سالهای ۷۵ الی ۸۱ ناشی از مهاجرت ٪ ۸/۷ بوده است.
تراكم نسبی جمعيت شهرستان ۲۴۳ نفر در كيلومتر و بعد خانوار ۱۷/۴ نفر می باشد، براساس شواهد تاريخی، قدمت ری هم پای ظهور تمدن ايران باستان به ۸۰۰۰ سال قبل برمی گردد و طی ۳ دوره ی تاريخی، پايتخت ايران باستان بوده است.
وجود ۵۳ اثر باستانی، بيانگر ميراث با ارزش فرهنگی اين شهرستان است، از جمله؛ برج و باروی ری، شهر باستانی مأمورين، برج طغرل، آتشكده ی تپه ميل، قلعه دير و ... وجود بقاع متبركه ی حضرت عبدالعظيم حسنی «ع» و امامزادگان مجاور و مقابر عالمان و مشاهير دين، علم و ادب همچون محمدبن زكريای رازی، شيخ صدوق، شيخ ابوالفتح رازی، امام خمينی (ره) و ... كه نشان از جايگاه والای تاريخی ری دارد.
اراضی شهرستان از نظر ناهمواری به دو بخش نيمه كوهستانی و دشت تقسيم می گردد. كل اراضی قابل كشت شهرستان، ۷۰۰۰۰ هكتار می باشد كه به دليل كمبود منابع آب كشاورزی سالانه تنها ۳۶۰۰۰هكتار آن زير كشت انواع محصولات كشاورزی قرار می گيرد.
كل مساحت اراضی شهرستان بالغ بر ۲۲۹۳۰۰ هكتار است كه اراضی ملی آن ۱۶۰۰۰۰ هكتار و مراتع موجود از نوع فقير (درجه 2 و 3) می باشد. بنا بر اين، ٪ ۵/۶۹ اراضی شهرستان ملی و ٪ ۵/۳۰ آن نيز، اراضی كشاورزی است كه از اين مقدار ٪ ۱۵ آن به دليل كم آبی و زه گرفتگی قابل كشت نيست.
باتوجه به بافت و كيفيت خاك و وجود منابع آبی محدود، كشاورزی شهرستان در بخش های مركزی و كهريزك متمركز گرديده و بخش عمده ای از اراضی مستعد كشاورزی بخش فشافويه پس از احداث سد و خشك شدن رودخانه ی كرج، از حیث انتفاع خارج گرديده است.
شهرستان ری در مسير ۵ رودخانه ی مهم استان تهران (رودخانه های كرج، كن، شور، جاجرود، سرخه حصار) و تعداد زيادی از مسيل ها و كانال های فاضلاب خروجی كلان شهر تهران واقع گرديده اسـت كـه مهم تريـن خروجی های فاضلاب تهران واقع درشهرستان عبارت است از؛ نهر فيروزآباد ـ سرخه حصار ـ باروت كوبی ـ بهمنيار و خروجی سوم كه جمع آوری آب های سطحی شهر تهران را با ظرفيت كلی ۲۴ مترمكعب در ثانيه را كه بالغ بر ۷۵۰ ميليون مترمكعب در سال است، در خود جای داده است.
شهرستان ری در مبداء ورودی و خروجی ۳ بزرگراه اصلی كشور شامل؛ بزرگراه امام رضا (ع)، بزرگراه قم و بزرگراه ساوه واقع گرديده و سالانه شاهد تردد ۶۴ ميليون و پانصد هزار وسيله نقليه می باشد. همچنين، در بخش حمل و نقل ريلی با توجه به قرار گرفتن در دروازه ی ورودی و خروجی خطوط آهن جنوب و شمال كشور و خط كمربندی بين آنها، نقش عمده ای ايفا می نمايد.
تنها پالايشگاه نفت خام استان تهران كه تأمين كننده ی بخش عمده ای از سوخت مصرفی استان است، در اين شهرستان واقع شده و اين پالايشگاه نقش تعيين كننده در صادرات نفت كشورهای آسيای ميانه به عنوان واسطه، ايفا می نمايد.
بسم الله الرحمن الرحیم